Diş Neden Sallar?
Diş, alveol kemiğine periodontal ligament aracılığıyla tutunur. Bu destek yapısı zarar gördüğünde diş sallanmaya başlar. Sallantının nedeni doğrusal olarak tedavi seçimini belirler:
İleri evre periodontitis (en yaygın neden)
Alveol kemiği yıkımı dişin tutunma yüzeyini azaltır. Periodontal cep derinleştikçe ve kemik kaybı arttıkça sallantı belirginleşir. Erken müdahaleyle birçok diş kurtarılabilir.
Oklüzal travma
Aşırı ısırma kuvveti veya diş gıcırdatma (bruksizm) periodontal ligamentte zorlanmaya yol açar. Periodontal hastalıkla birlikte olduğunda yıkımı hızlandırır.
Peri-implantitis
İmplant çevresindeki kemik kaybı implantın sallanmasına neden olur. Erken dönemde peri-implant mukozitis olarak başlar, tedavisiz ilerlerse peri-implantitise dönüşür.
Akut periapical apse
Diş kökü ucundaki enfeksiyon dişi anlık olarak sallayabilir. Antibiyotik ve kanal tedavisiyle genellikle çözülür.
Travma / kaza
Darbe sonrası oluşan periodontal ligament hasarı. Genellikle 4–6 hafta içinde stabilize olur; çok ağır vakalarda cerrahi gerekebilir.
Sallanma Dereceleri (Miller Sınıflaması)
I
Hafif — <1 mm horizontal
Periodontal tedaviyle kontrol altına alınabilir.
II
Orta — 1–2 mm horizontal
Küretaj + rejeneratif tedavi değerlendirmesi gerekir.
III
İleri — >2 mm horizontal veya vertikal hareket
Ciddi kemik kaybı; çekim ve implant planlaması söz konusu olabilir.
Tanı: Nasıl Değerlendirilir?
Sallanmanın tedavisi belirlenebilmesi için kapsamlı bir değerlendirme gereklidir:
- Klinik muayene: Parmakla veya sond ile mobilite testi
- Periodontal sondlama: Cep derinliği ve sondlamada kanama
- Panoramik veya periapikal röntgen: Kemik kaybının düzeyi ve morfolojisi
- Oklüzal muayene: Aşırı temas noktaları ve bruksizm belirtileri
Tedavi
Tedavi sallantının derecesine ve nedenine göre şekillenir:
✓Grade I–II periodontal kökenli: Küretaj ile inflamasyon giderildiğinde sallantı önemli ölçüde azalır veya tamamen durur.
✓Oklüzal travma eşlik ediyorsa: Oklüzal denge tedavisi, gece plağı veya bruksizm yönetimi.
✓Rejeneratif tedavi: Uygun kemik defektlerinde kemik grefti ile tutunma yüzeyinin genişletilmesi.
✓Grade III ileri vaka: Periodontal cerrahi değerlendirmesi; bazı vakalarda çekim + implant planlaması.
!Dişin çekilmesi son çare olmalıdır. Pek çok sallanmış diş, doğru periodontal tedaviyle yıllarca işlevini sürdürmeye devam edebilir.
Sallanmanın derecesi kadar nedeni de tedaviyi belirler. Röntgen ve kapsamlı klinik muayene olmadan net bir plan oluşturmak mümkün değildir. Değerlendirmeyi geciktirmeyin.
Sıkça Sorulan Sorular
Dişim sallanıyor, mutlaka çekilecek mi?
Hayır, kesinlikle değil. Sallantının derecesi ve nedeni belirleyicidir. Grade I–II periodontitisli birçok diş küretaj tedavisiyle stabilize edilebilir. Grade III vakalarda bile bazen rejeneratif cerrahi ile diş korunabilir. Kararı klinik muayene ve röntgen sonrası verilir.
Sallanma kendiliğinden geçer mi?
Yalnızca akut abse gibi geçici nedenlere bağlı sallantı kendiliğinden azalabilir. Periodontitis kaynaklı sallantı ilerleyen bir süreç olduğundan tedavisiz kalmaz.
İmplantım sallanıyor, bu normal mi?
Hayır. İmplant sallantısı peri-implantitis veya osseointegrasyon başarısızlığının işaretidir. Vakit kaybetmeden bir periodontoloji uzmanına başvurulmalıdır.
Sallanmayı fark ettikten sonra ne kadar sürem var?
Ne kadar erken müdahale edilirse o kadar iyi. Her gecen ay kemik kaybı devam edebilir. Bir hafta içinde değerlendirme yaptırmanızı öneririm.
İlgili Sayfalar
Gingivitis / Periodontitis Farkı → Küretaj Tedavisi → Peri-İmplantitis Belirtileri ve Tedavisi → Dental İmplant Tedavisi →Klinik Fotoğraflar
